Üstveri (MetaData) Nedir?
Dijital değer olarak adlandırdığımız varlıklar, yalnızca medya dosyalarından ibaret değildir. Bu dosyaların değerlerinin anlaşılması ve kullanılabilmeleri için, içerikleri ile ilgili ek bir bilgiye ihtiyaç vardır, yani “üstveri” olarak adlandırdığımız metadata’lara. Dijital değer yönetiminde dijital bir varlık; ‘üstverisi ile birlikte varlığın kendisi’ olarak tanımlanır. Bu üstveriler; dosya adları, oluşturan kişi bilgisi, oluşturulma tarihi gibi basit bilgilerden oluştuğu gibi görüntülerin fikri hakları, kullanım ücretleri, ya da videolardaki seslerin yazıya dökülmüş bölümleri gibi kompleks içeriklerden de oluşabilir. Üç temel çeşit üst veri vardır;

• Kapalı Üstveri: Bu tip üstveriler, dijital varlıkların kendilerinde varolan; dosya boyutu, oluşturulma tarihi, oluşturan kişi bilgisi gibi özellik ya da parçalardır. Bunların “kapalı” üstveriler olarak adlandırılmasının sebebi ise, bu değerlerin isteğe göre belirlenmiyor, içeriğin doğasından ve fiziksel özelliklerinden kaynaklı kendiliğinden oluşuyor olmasıdır.
• Açık Üstveri: Kişilerin ya da otomatik programların, dijital değerlere atadığı, konu, sıralama, kategori, ya da elle girilmiş kapalı değerler (Örneğin dokümanı oluşturan kişi bilgisinin değiştirilmesi gibi) gibi bilgilerden oluşur.
• Türetilmiş Üstveri: Bu üstveriler direkt dijital değerlerin içeriğinden elde edilir. Örneğin bir PowerPoint sunumundan çıkarılan ve sunumun kolayca bulunabilmesini sağlayan bir yazı olabilir. Bu türetilen üstveriler kimi zaman kendine özgü fikri hakları ve belki de kendi üstverileri olan birinci sınıf bir içerik de olabilir.
Üstveriler dijital varlıkları yönetebilmek için olmazsa olmazdır. Üstveri; dijital değer ile ilgili kullanım hakları, kullanım geçmişi, içerik gibi önemli bilgileri verdiği gibi bu değerleri erişilebilir ve aranabilir de kılar. Hatta bazı durumlarda üstveriler de değer kazanırlar ve onların da yönetilmeleri gerekebilir, yani bir başka deyişle dijital değerlere dönüşebilirler.



